Përbërësit

0 pretendime

5-HTP (5-hidroksitriptofan) është një aminoacid natyror, jo-proteinogjen, që shfaqet si ndërmjetës në metabolizmin e L-triptofanit. Në organizëm ai formohet nga triptofani dhe më pas shndërrohet më tej në 5-hidroksitriptaminë (serotoninë), si pjesë e një rruge biokimike të mirëpërcaktuar. Në suplemente, 5-HTP përdoret zakonisht si përbërës i izoluar ose si përbërës i standardizuar nga farat e bimës Griffonia simplicifolia, ku ekstraktet mund të titrohen në përqindje të ndryshme të 5-HTP (p.sh. 20–98%). Lënda e parë paraqitet shpesh si pluhur i bardhë deri krem dhe më pas formulohet në kapsula, tableta ose pluhur për dozim. Në etiketim mund të shfaqet si “5-HTP” ose si “Griffonia simplicifolia seed extract” me deklarimin e sasisë së 5-HTP për porcion. Në kozmetikë, përdorimi i 5-HTP është më i rrallë dhe zakonisht lidhet me formulime të specializuara ku kërkohet një përbërës me identitet të saktë kimik.

1 pretendim

0 pretendime

Acidi hialuronik është një polisakarid (glikozaminoglikan) me peshë të lartë molekulare, i pranishëm natyrshëm në indet lidhore dhe në lëngjet e trupit. Në produkte kozmetike ai shfaqet shpesh si kripa e tij më e tretshme, Sodium Hyaluronate, si edhe në forma të modifikuara si Hydrolyzed Hyaluronic Acid ose Sodium Acetylated Hyaluronate, të zgjedhura sipas peshës molekulare dhe ndjesisë në lëkurë. Lënda e parë zakonisht merret me fermentim bioteknologjik dhe furnizohet si pluhur ose si tretësirë ujore për t’u integruar lehtësisht në formula. Në kujdesin e lëkurës përdoret në serume, kremra, maska dhe produkte për zonën e syve, ku kontribuon në teksturë dhe në ndjesinë e butë të aplikimit. Në suplementet ushqimore mund të gjendet si hyaluronan ose sodium hyaluronate, zakonisht në kapsula ose tableta, shpesh i kombinuar me përbërës të tjerë strukturorë. Në formulime moderne përdoren shpesh përzierje të disa peshave molekulare ose derivate të ndërlidhura (crosspolymer) për të kontrolluar viskozitetin dhe qëndrueshmërinë e produktit.

4 pretendime

Vitaminë B që mbështet sintezën e koenzimës A dhe performancën mendore.

0 pretendime

Acidi salicilik është një acid aromatik organik (2‑hidroksibenzoik) që gjendet natyrshëm në disa bimë dhe përdoret gjerësisht si përbërës funksional në kozmetikë. Në formulime shfaqet si pluhur kristalor dhe zakonisht tretet në faza të përshtatshme të formulës, duke u përdorur si acid i lirë ose si kripëra salicilati (p.sh. sodium salicylate, potassium salicylate, TEA‑salicylate). Në kujdesin e lëkurës përdoret në produkte leave‑on dhe rinse‑off, si xhel, serum, tonik, krem ose pastrues, ku përqendrimi shprehet zakonisht si “acid” (ekuivalent i acidit salicilik). Në kujdesin e flokëve mund të gjendet në shampo dhe produkte për skalpin. Në disa formulime mund të shërbejë edhe si konservues, sipas kushteve të lejuara rregullatore. Përzgjedhja e pH‑së dhe e sistemit tretës është pjesë e dizajnit të formulës për të ruajtur stabilitetin dhe përputhshmërinë me përbërës të tjerë.

3 pretendime

0 pretendime

Ashwagandha është emri i zakonshëm për Withania somnifera, një shkurre e familjes Solanaceae, e njohur edhe si “winter cherry” në anglisht. Në suplemente përdoret kryesisht rrënja e tharë si pluhur, ose ekstrakt i rrënjës i përqendruar, shpesh i standardizuar sipas përmbajtjes së withanolideve. Lënda e parë mund të paraqitet si kapsulë, tabletë, pluhur për përzierje, ose si ekstrakt i lëngshëm, në varësi të specifikimit të prodhuesit. Në kozmetikë shfaqet si ekstrakt botanik i rrënjës, ku emërtimi INCI zakonisht është “Withania Somnifera Root Extract”, dhe mund të jetë i tretur në glicerinë, ujë ose vajra bartës. Në etiketim mund të gjendet edhe me emrin latin të bimës, ose me shënime që tregojnë raportin e ekstraktimit (p.sh. 5:1) dhe pjesën e përdorur (root).

0 pretendime

Astaksantina është një karotenoid i grupit ksantofile, pigment liposolubil me ngjyrë të kuqe-portokalli që gjendet natyrshëm te disa mikroalga dhe kalon në zinxhirin ushqimor të organizmave detarë. Në suplemente përdoret më shpesh si astaksantinë natyrale e marrë nga mikroalga Haematococcus pluvialis, zakonisht si ekstrakt oleorezinë i pasur me astaksantinë dhe me përbërje ku një pjesë e saj paraqitet si estere të acideve yndyrore. Për shkak të tretshmërisë në yndyrë, ajo formulohet shpesh në softgel me vajra bartës (p.sh. vaj ulliri ose vaj luledielli/saflori) ose si pluhur i standardizuar për kapsula dhe tableta. Në etiketa mund të shfaqet si “astaxanthin (from Haematococcus pluvialis extract)” ose si ekstrakt algash i standardizuar me përqindje të caktuar astaksantine. Në kozmetikë mund të gjendet në formula lipofile si serume ose kremra, zakonisht e inkapsuluar ose e tretur në fazën vajore për stabilitet më të mirë. Si pigment karotenoid, ajo është e ndjeshme ndaj dritës dhe oksidimit, ndaj shpesh shoqërohet me antioksidantë teknologjikë në formulim.

8 pretendime

Mineral gjurmë i nevojshëm për imunitetin, indin lidhor dhe pigmentimin.

0 pretendime

Epimedium është emri i disa specieve të gjinisë Epimedium (Berberidaceae), të përdorura si lëndë bimore në suplemente ushqimore dhe, më rrallë, në kozmetikë. Në produkte gjendet zakonisht si pluhur i pjesëve ajrore ose si ekstrakt i përqendruar, shpesh i standardizuar për përmbajtjen e icariinës (një flavonoid shënues), p.sh. 10% ose 20%. Për shkak të ndryshimeve mes specieve dhe metodave të ekstraktimit, etiketat mund të shënojnë “Epimedium spp.” ose një specie të caktuar, si Epimedium brevicornum, E. sagittatum apo E. grandiflorum. Në suplemente paraqitet kryesisht në kapsula ose tableta, si ekstrakt i thatë, ndonjëherë i kombinuar me botanike të tjera. Në kozmetikë mund të shfaqet si ekstrakt i gjetheve/kërcellit me emërtim INCI, i përdorur në formula me bazë ujore ose hidroglikolike.

0 pretendime

Berberina është një alkaloid izokinolinik me ngjyrë të verdhë, i pranishëm natyrshëm në disa bimë të gjinisë Berberis dhe në specie të tjera botanike. Në suplemente ushqimore zakonisht paraqitet si substancë e izoluar ose si kripë, më shpesh berberinë HCl, e standardizuar për përmbajtje të lartë berberine. Mund të gjendet edhe si pjesë e ekstrakteve bimore ku etiketa deklaron sasinë e berberinës ose përqindjen e standardizimit. Formatet tipike të përdorimit janë kapsula, tableta dhe pluhur, shpesh me dozë të deklaruar në miligramë për porcion ditor. Në kozmetikë mund të shfaqet si përbërës i veçantë ose i lidhur me burimin botanik, dhe në listat INCI mund të ndeshet edhe si “Berberine Chloride”. Për shkak të natyrës së saj si përbërje bimore e izoluar, emërtimi në etiketë mund të variojë mes “berberinë”, “berberinë HCl” dhe emërtimeve të ekstrakteve të rrënjës/lëvores që e furnizojnë atë.

0 pretendime

Bifidobakteret (Bifidobacterium) janë baktere Gram‑pozitive, anaerobe, që i përkasin një gjinie të mikroorganizmave të pranishëm natyrshëm në traktin gastrointestinal të njeriut dhe të gjitarëve. Në suplemente ushqimore ato shfaqen zakonisht si kultura të gjalla të identifikuara në nivel specie dhe shpesh edhe në nivel strain-i, të deklaruara në etiketë me emërtim latin dhe numër/ kod strain-i. Për shkak të ndjeshmërisë ndaj oksigjenit dhe lagështisë, formatet e zakonshme janë kapsula ose pluhur me mbrojtje teknologjike (p.sh. matrica mbrojtëse ose mikroenkapsulim) dhe me deklarim të sasisë si CFU. Në kozmetikë, emri i gjinisë lidhet më shpesh me derivate të fermentimit, ku përdoren përbërës si Bifida Ferment Lysate ose filtrate të fermentit, pra materiale jo domosdoshmërisht me baktere të gjalla. Këto lëndë të fermentuara përdoren në formula ujore si serume, kremra dhe produkte për barrierën e lëkurës, zakonisht si përbërës bioteknologjikë të tretshëm në ujë. Në praktikë, “Bifidobacterium” në një listë përbërësish mund të nënkuptojë ose kulturë probiotike për përdorim oral, ose një derivat fermentimi për përdorim topik, ndaj forma e saktë varet nga deklarimi në etiketë.

7 pretendime

Vitaminë B7 e tretshme në ujë; mbështet metabolizmin e energjisë dhe shëndetin e flokëve, lëkurës e thonjve.

0 pretendime

Boronica e kuqe (cranberry) është fruti i bimës Vaccinium macrocarpon (Ericaceae), një kokërr e kuqe me shije të theksuar të thartë, e përdorur si ushqim dhe si lëndë e parë për suplemente. Në produkte gjendet si pluhur fruti i tharë, si koncentrat lëngu, ose si ekstrakt i frutit, shpesh i standardizuar për përmbajtjen e polifenoleve, veçanërisht proantocianidinave (PAC), ku theksohen shpesh PAC të tipit A. Përbërja natyrore përfshin edhe antocianina, flavonole dhe acide organike, ndërsa përqendrimi i këtyre përbërësve ndryshon sipas kultivarit dhe mënyrës së përpunimit. Cranberry përdoret kryesisht në kapsula, tableta, pluhur për tretje, si dhe në forma të lëngshme; në kozmetikë mund të gjendet si ekstrakt fruti ose si përbërës aromatik në formula me origjinë bimore.

0 pretendime

Centella asiatica është një bimë barishtore e familjes Apiaceae, e njohur gjerësisht në kozmetikë si burim ekstraktesh bimore. Në formulime ajo shfaqet zakonisht si ekstrakt i pjesëve ajrore ose i gjetheve, i deklaruar me emra INCI si Centella Asiatica Extract ose Centella Asiatica Leaf Extract, si edhe me variante të tjera të së njëjtës origjinë botanike. Ekstraktet mund të jenë të përgatitura me ujë, glicerinë ose tretës të tjerë kozmetikë dhe shpesh standardizohen ndaj fraksioneve triterpenike karakteristike, të përmendura në literaturë si “centelloside” (p.sh. asiaticoside, madecassoside) ose si ekstrakt i titruar. Në produkte të kujdesit të lëkurës përdoret në tekstura të ndryshme si kremra, serume, xhele dhe emulsione, ku integrohet si komponent botanik i fazës ujore ose si ekstrakt i tretur. Në etiketim mund të gjenden edhe forma të lidhura me kulturë qelizore (p.sh. callus/meristem cell culture) ose ujë gjethesh, të cilat mbeten materiale të prejardhura nga e njëjta bimë. Në suplementet ushqimore, kur përdoret, zakonisht paraqitet si ekstrakt bimor në kapsula ose pluhur, me specifikime të ndryshme sipas prodhuesit.

0 pretendime

D-manoza është një monosakarid (sheqer i thjeshtë) i familjes së aldoheksozave, izomer strukturor i glukozës, që gjendet natyrshëm në disa bimë dhe edhe në organizëm si pjesë e strukturave të karbohidrateve të lidhura me proteina. Në suplemente ushqimore përdoret zakonisht si D-manozë e pastër në formë pluhuri, kapsulash ose sasheve, ku shërben si burim i këtij sheqeri specifik. Kimikisht paraqitet si C6H12O6 dhe mund të gjendet në forma të ndryshme të unazës (p.sh. mannopiranozë) në tretësira ujore. Në kozmetikë mund të shfaqet në listën INCI si MANNOSE dhe përdoret si humektant, pra si përbërës që lidhet me ujin në formulë. E gjeni në produkte si kremra, serume ose maska, zakonisht në përqendrime të ulëta si pjesë e një kompleksi hidratues me sheqerna të tjerë.

0 pretendime

Ekstrakti i çajit jeshil është një përqendrim i përbërësve natyrorë të gjetheve të Camellia sinensis, i marrë zakonisht me ujë, etanol ose përzierje tretësish dhe më pas i tharë në pluhur ose i standardizuar në formë të lëngshme. Në suplementet ushqimore ai shfaqet shpesh si ekstrakt i standardizuar në polifenole/katekinë, me theks të veçantë te (-)-epigallocatechin-3-gallate (EGCG), dhe mund të jetë i dekafeinuar ose të ruajë një pjesë të kafeinës natyrale të çajit. Përbërja ndryshon sipas pjesës së bimës, mënyrës së përpunimit dhe raportit të ekstraktimit, ndaj etiketat mund të deklarojnë përqindje katekinash, EGCG ose polifenolesh. Në kozmetikë përdoret si lëndë bimore me emërtimin INCI Camellia Sinensis Leaf Extract, zakonisht në baza ujore, glicerinike ose hidro-glicolike, dhe futet në serumë, kremra, tonikë dhe maska. Mund të gjendet edhe si “green tea water” ose si fraksione të pasuruara me katekinë, në varësi të formulimit. Si lëndë e parë, ai lidhet me të njëjtën bimë që përdoret për çaj të gjelbër, të bardhë, oolong dhe të zi, por profili i ekstraktit varet nga procesi dhe standardizimi.

0 pretendime

Farat e koprës janë frutat e thata (të quajtura shpesh “fara”) të bimës aromatike Foeniculum vulgare, të pasura me vajra esencialë dhe përbërës aromatikë tipikë të familjes Apiaceae. Në suplemente përdoren si farë e bluar, si pluhur, si ekstrakt i standardizuar ose si tinkturë, me profile që ndryshojnë sipas varietetit dhe mënyrës së nxjerrjes. Në kozmetikë shfaqen kryesisht si ekstrakt i farës, me emërtimin INCI Foeniculum Vulgare Seed Extract, zakonisht si ekstrakt me tretës (p.sh. glicerinë/ujë) i integruar në formula të lëngshme. Përbërja aromatike mund të përfshijë edhe përbërës natyralë si estragoli, ndaj produktet e ndryshme mund të kenë karakteristika të ndryshme organoleptike. Në praktikë gjendet në kapsula, çajra/infuzione, pika, si edhe në produkte kujdesi për lëkurën ku ekstrakti përdoret në përqendrime të ulëta. Si lëndë bimore, cilësia lidhet ngushtë me origjinën, pjesën bimore të përdorur dhe kontrollin e përbërësve natyralë të vajit esencial.

0 pretendime

Fenugreku është fara e bimës Trigonella foenum-graecum L., një bishtajore aromatike e përdorur gjerësisht si erëz dhe si lëndë e parë bimore në produkte wellness. Në suplemente gjendet zakonisht si pluhur i farës, si ekstrakt i farës ose si ekstrakt i standardizuar, i paketuar në kapsula, tableta ose pluhur për përzierje. Përbërja e farës përfshin fibra dhe polisakaride mukilagjinoze, si edhe saponina dhe komponime të tjera bimore karakteristike të kësaj specie. Në kozmetikë përdoret kryesisht si ekstrakt i farës me emërtimin INCI Trigonella Foenum-Graecum Seed Extract, i integruar në formula ujore ose glicerinike për produkte të lëkurës dhe flokëve. Mund të shfaqet edhe si derivat aromatik (p.sh. absolute) në produkte me profil parfumi. Në etiketë mund të paraqitet si “seed”, “seed powder” ose “seed extract”, në varësi të formës së përdorur.

8 pretendime

0 pretendime

Gjembi i gomaritt është bima Silybum marianum (L.) Gaertn., e njohur sidomos për frutat/farat e saj, nga të cilat përftohen ekstrakte bimore me përbërës karakteristikë të quajtur silymarinë (një kompleks flavonolignanësh). Në suplemente ushqimore përdoret zakonisht si ekstrakt i farës/frutit, shpesh i standardizuar në një përqindje të deklaruar silymarine, dhe paraqitet në kapsula, tableta, pluhur ose pika. Në kozmetikë mund të shfaqet si ekstrakt i Silybum marianum në fazë ujore ose glicerinike, ose si derivat/ester i lidhur me lipide, i përshtatshëm për formula vajore. Në listat e përbërësve kozmetikë emërtimi zakonisht jepet sipas INCI, p.sh. Silybum Marianum Extract ose Silybum Marianum Fruit Extract. Përbërja e ekstrakteve mund të ndryshojë sipas pjesës së bimës, metodës së ekstraktimit dhe nivelit të standardizimit, ndaj produktet me të njëjtin emër bimore nuk janë domosdoshmërisht të krahasueshme. Në produkte, gjembi i qumështit gjendet si përbërës i vetëm ose i kombinuar me ekstrakte të tjera bimore dhe antioksidantë të zakonshëm të formulimit.

0 pretendime

Glukozamina është një amino-sheqer (aminomonosakarid) që gjendet natyrshëm në organizëm si përbërës i disa strukturave të indeve lidhore. Në suplemente ushqimore përdoret zakonisht si glukozaminë sulfat ose glukozaminë hidroklorid, shpesh e stabilizuar si kripë me natrium klorid ose kalium klorid, dhe paraqitet në tableta, kapsula, pluhur ose sashe. Lënda e parë mund të merret nga burime detare (p.sh. nga guaskat e krustaceve) ose të prodhohet me fermentim mikrobial, në varësi të prodhuesit dhe specifikimeve të pastërtisë. Në etiketim mund të shfaqet edhe si “glucosamine sulfate sodium chloride” ose “glucosamine sulfate potassium chloride”, që përshkruajnë formën e stabilizuar të sulfatit. Në kozmetikë, derivatet e glukozaminës mund të përdoren si përbërës funksionalë në formula ujore, ndërsa në suplemente fokusi është te forma e dozimit oral. Produktet shpesh e kombinojnë me përbërës të tjerë të së njëjtës kategori, si kondroitina, duke e deklaruar sasinë si kripë ose si ekuivalent glukozamine.

0 pretendime

Gymnema (Gymnema sylvestre) është një bimë ngjitëse tropikale nga familja Apocynaceae, e përdorur në suplemente kryesisht si pluhur gjetheje ose si ekstrakt i gjetheve. Në etiketim, lënda e parë shfaqet shpesh si “Gymnema sylvestre leaf extract” ose “Gymnema sylvestre extract”, me ekstrakte të standardizuara sipas përmbajtjes së acideve gymnemike. Përbërja e ekstrakteve ndryshon sipas metodës së nxjerrjes dhe raportit të ekstraktimit, ndaj produktet mund të kenë profile të ndryshme të përbërësve natyrorë të bimës. Në kozmetikë, përdoret si përbërës botanik nën emërtimin INCI “Gymnema Sylvestre Leaf Extract”, zakonisht në formula ujore ose me glikol, si pjesë e serumeve, kremrave dhe produkteve të kujdesit të lëkurës. Në suplemente, zakonisht gjendet në kapsula ose tableta, si ekstrakt i thatë ose pluhur bimore.

7 pretendime

Mineral thelbësor për hemoglobinën dhe transportin e oksigjenit në gjak.

0 pretendime

Hudhra (Allium sativum) është llamba aromatike e një bime të gjinisë Allium, e përdorur gjerësisht si ushqim dhe si lëndë e parë botanike në suplemente. Në produkte ushqimore dhe suplemente mund të gjendet si pluhur hudhre i tharë, si ekstrakt (p.sh. ujë- ose alkool-tretshëm), si vaj/oleorezinë, ose si forma të standardizuara sipas përbërësve karakteristikë të squfurit. Përbërja e saj ndryshon sipas mënyrës së përpunimit, sepse komponimet e squfurit formohen dhe transformohen gjatë shtypjes, tharjes dhe ekstraktimit. Në kozmetikë përdoren derivate të hudhrës me emërtime INCI si Allium Sativum Bulb Extract ose Allium Sativum (Garlic) Bulb Extract, zakonisht në formula për lëkurë dhe flokë. Hudhra mund të jetë pjesë e formulimeve si ekstrakt i inkapsuluar, si kompleks me glicerinë/ujë, ose si fraksione aromatike të kontrolluara për të kufizuar erën. Në etiketim, ajo mund të shfaqet si “garlic powder”, “garlic extract” ose me emrin latin të bimës, në varësi të kategorisë së produktit.

0 pretendime

Inozitoli është një poliol (alkool sheqeri) me gjashtë atome karboni, i njohur kimikisht si cikloheksanheksol, që gjendet natyrshëm në organizëm dhe në shumë ushqime bimore. Ai ekziston në disa izomere, ku myo-inozitoli është forma më e përhapur, ndërsa D-chiro-inozitoli shfaqet më rrallë dhe përdoret veçmas ose në kombinime të përcaktuara në suplemente. Në produktet ushqimore dhe suplementet, inozitoli paraqitet zakonisht si pluhur i tretshëm ose kapsula/tableta, shpesh si myo-inozitol, D-chiro-inozitol ose si derivate të fosforiluara si inozitol heksafosfat (IP6/fitat). Në kozmetikë, ai shënohet me emrin INCI “INOSITOL” dhe përdoret në formula për fytyrën, trupin dhe flokët, zakonisht në përqendrime të ulëta si pjesë e fazës ujore. Për shkak të natyrës së tij shumë-hidrofile, integrohet lehtësisht në serume, kremra, tonikë dhe produkte leave-in për flokët. Në formulime, mund të gjendet edhe si pjesë e komplekseve me përbërës të tjerë hidratues ose kondicionues.

5 pretendime

Mineral thelbësor për sintezën e hormoneve të tiroides.

0 pretendime

Stimulues natyral i sistemit nervor qendror.

8 pretendime

Mineral i bollshëm në trup; thelbësor për kockat, dhëmbët dhe funksionin normal muskular.

3 pretendime

Mineral elektrolit thelbësor për sistemin nervor, muskujt dhe rregullimin e presionit të gjakut.

0 pretendime

Kanella është lëvorja e tharë aromatike e disa specieve të gjinisë Cinnamomum (familja Lauraceae), e përdorur si erëz dhe si përbërës në produkte ushqimore, suplemente dhe kozmetikë. Në treg qarkullojnë kryesisht “Ceylon/true cinnamon” (Cinnamomum verum, sinonim C. zeylanicum) dhe lloje të quajtura shpesh “cassia” (p.sh. C. cassia/C. aromaticum, C. burmannii, C. loureiroi), të cilat mund të shfaqen në etiketë vetëm si “cinnamon”. Në suplemente zakonisht gjendet si pluhur i lëvores, si ekstrakt (p.sh. 4:1, 10:1 ose i standardizuar) dhe më rrallë si vaj esencial i lëvores ose i gjetheve, në kapsula, tableta, pluhur ose pika. Në kozmetikë përdoren kryesisht përbërës aromatikë të nxjerrë nga kanella, si vajra esencialë ose fraksione aromatike, në formula parfumimi dhe produkte trupi. Përbërja kimike ndryshon sipas specieve dhe pjesës së bimës; veçanërisht, llojet “cassia” mund të kenë përmbajtje më të lartë të kumarinës sesa Ceylon.

0 pretendime

Koenzima Q10 është një benzoquinonë lipofile (ubiquinone-10), e pranishme natyrshëm në qelizat e njeriut dhe në shumë ushqime në sasi të vogla. Në suplemente ushqimore zakonisht ofrohet si ubiquinone (forma e oksiduar) ose ubiquinol (forma e reduktuar), të dyja të shpërndara në vajra ose të mikroenkapsuluara për formulime në kapsula të buta, kapsula ose pluhur. Në kozmetikë deklarohet shpesh me emrin INCI “Ubiquinone” dhe përdoret në emulsione si kremra fytyre, produkte për zonën e syve, serume dhe losione trupi. Si molekulë e tretshme në yndyrë, ajo formulohet zakonisht me fazë vajore dhe antioksidantë të tjerë të formulës për stabilitet. Në etiketim mund të shfaqet edhe si “ubidecarenone”, një emërtim i përdorur në disa tregje për të njëjtën substancë. Materiali kozmetik dhe ai për suplemente mund të prodhohen me fermentim ose sintezë dhe pastaj të standardizohen për pastërti.

0 pretendime

Kolagjeni është një familje proteinash fibroze që gjenden natyrshëm në indet lidhëse të kafshëve dhe, në produktet për konsum, merret zakonisht nga burime bovine, derri ose detare. Në suplemente përdoret shpesh si kolagjen i hidrolizuar, i njohur edhe si “collagen peptides”, ku proteina është ndarë në peptide më të vogla për t’u tretur dhe për t’u përzier lehtë në pluhur, kapsula, tableta ose pije. Në etiketim mund të shfaqet si “hydrolyzed collagen” ose “collagen peptides”, ndërsa për origjinën mund të specifikohet “marine”, “bovine” ose “porcine”. Në kozmetikë, kolagjeni zakonisht paraqitet me emrin INCI “Hydrolyzed Collagen” dhe përdoret në formula ujore si serum, krem ose maskë, shpesh në përqendrime të ulëta dhe në kombinim me humektantë e polimere film-formuese. Si lëndë e parë, ai është një përzierje aminoacidesh, peptidesh dhe proteinash, me karakteristika që varen nga burimi dhe shkalla e hidrolizës. Për shkak të natyrës së tij proteinike, produktet me kolagjen mund të kenë aromë ose shije karakteristike, ndaj shpesh ofrohen edhe versione të aromatizuara.

0 pretendime

Kolina është një përbërës organik i tretshëm në ujë, i grupuar shpesh me vitaminat e kompleksit B, dhe gjendet natyrshëm në ushqime si vezët, mishi, peshku dhe bishtajoret, si edhe në organizëm si pjesë e fosfolipideve. Në suplemente përdoret si kolinë bitartrat, kolinë klorid, alfa-GPC (L-alfa-glicerilfosforilkolinë) ose citikolinë (CDP-kolinë), si dhe në formën e lecitines që furnizon fosfatidilkolinë. Në etiketim mund të shfaqet edhe si “kolinë totale” e llogaritur nga këto burime. Në kozmetikë, derivatet e kolinës dhe fosfolipidet mund të përdoren në formula si komponentë të sistemeve liposomale ose si pjesë e përzierjeve kondicionuese, zakonisht në produkte leave-on ose rinse-off. Kolina gjendet zakonisht në kapsula, tableta, pluhur ose lëngje, shpesh e kombinuar me fosfolipide ose përbërës të tjerë të matricës lipidike. Përbërja dhe përqendrimi varen nga forma kimike dhe nga mënyra e standardizimit të lëndës së parë.

0 pretendime

Sulfati i kondroitinës është një glikozaminoglikan, pra një polisakarid i gjatë i përbërë nga njësi disakaridesh të përsëritura, që gjendet natyrshëm në indet lidhore dhe veçanërisht në kërc. Në suplemente ushqimore zakonisht paraqitet si “chondroitin sulfate” ose si kripë natriumi, në formë kapsulash, tabletash, pluhuri ose sashe. Burimet tradicionale të lëndës së parë janë kërcet e gjedhit, derrit, shpendëve ose peshqve kërcorë, ndërsa në disa produkte përdoret edhe sulfati i kondroitinës i prodhuar me fermentim mikrobial dhe më pas i sulfatuar. Përbërja dhe pesha molekulare mund të ndryshojnë sipas burimit dhe procesit të pastrimit, ndaj në etiketim shpesh theksohet forma dhe origjina. Në kozmetikë mund të gjendet si përbërës kondicionues/hidratues në formula për lëkurë, ku përdoren derivate të tretshme në ujë dhe përqendrime të ulëta të përshtatura për aplikim topik.

0 pretendime

Komponim natyral që mbështet performancën fizike në stërvitje me intensitet të lartë.

2 pretendime

Mineral gjurmë që ndihmon në metabolizmin e karbohidrateve dhe glukozës në gjak.

0 pretendime

L-arginina është një aminoacid proteinogjen që gjendet natyrshëm në ushqime të pasura me proteina dhe në organizëm si pjesë e metabolizmit të aminoacideve. Në suplemente përdoret zakonisht si L-argininë në formë pluhuri ose kapsule, si dhe në forma të ndryshme kripërash/komplekseve për qëndrueshmëri dhe tretshmëri, si L-argininë hidroklorid (HCl) ose argininë alfa-ketoglutarat (AAKG). Në etiketë mund të shfaqet edhe si “free form” (bazë) ose si pjesë e përzierjeve të aminoacideve dhe formulave “pre-workout”. Si lëndë e parë, L-arginina është një pluhur kristalor i bardhë, shpesh higroskopik, që përzihet me ujë ose futet në kapsula. Në kozmetikë mund të gjendet më rrallë në formula ujore si aminoacid/komponent kondicionues, zakonisht në përqendrime të ulëta dhe në kombinim me aminoacide të tjera.

0 pretendime

L-karnitina është një derivat kuaternar i aminoacideve, i njohur kimikisht si β-hidroksi-γ-trimetilaminobutirat, që gjendet natyrshëm në organizëm dhe në ushqime, veçanërisht me origjinë shtazore. Në suplemente përdoret zakonisht si L-karnitinë “free form” ose si kripëra/esterë që shërbejnë si burim i L-karnitinës, si L-karnitinë L-tartrat, acetil-L-karnitinë dhe propionil-L-karnitinë. Këto forma shfaqen në kapsula, tableta, pluhur ose lëngje, me sasi të ndryshme për porcion sipas formulës së produktit. Në kozmetikë mund të gjendet si përbërës funksional në formula leave-on ose rinse-off, zakonisht në përqendrime të ulëta dhe i deklaruar në listën INCI. Në etiketim mund të shfaqet edhe si “carnitine” ose me emërtimin e formës specifike, duke treguar qartë burimin e substancës aktive. Si lëndë e parë, zakonisht ofrohet me pastërti të standardizuar dhe përdoret në formula të kombinuara me aminoacide të tjera, vitamina ose përbërës të tjerë të suplementeve.

0 pretendime

L-teanina është një aminoacid jo‑proteinogjen, i njohur kimikisht si N(5)-etil‑L‑glutaminë, që gjendet natyrshëm sidomos në gjethet e çajit (Camellia sinensis) dhe në disa kërpudha. Në suplemente përdoret zakonisht si L-theanine e pastër, në formë pluhuri ose kapsulash, dhe mund të jetë e prodhuar me nxjerrje nga çaji ose me procese fermentimi/bioteknologjike. Në etiketim mund të shfaqet edhe thjesht si “theanine”, por forma L është ajo që haset më shpesh në produkte. Si lëndë e tretshme në ujë, ajo përzihet lehtë në formulime të pijeve funksionale, stick packs dhe pluhura të tretshëm. Në kozmetikë mund të gjendet më rrallë si përbërës kondicionues në formula ujore, ku përdoret në përqendrime të ulëta dhe kombinohet me humektantë dhe aminoacide të tjera.

0 pretendime

Lactobacillus është një gjini bakteresh të acidit laktik (LAB) që gjenden natyrshëm në ushqime të fermentuara dhe në mikrobiotën e njeriut. Në suplementet ushqimore përdoret zakonisht si kulturë probiotike e identifikuar saktë me gjini, specie dhe shpesh edhe me kodin e shtamit, ndërsa doza shprehet zakonisht në CFU (njësi formuese kolonish). Në vitet e fundit, shumë specie që më parë quheshin “Lactobacillus” janë riklasifikuar në gjini të reja (p.sh. Lactiplantibacillus, Lacticaseibacillus, Limosilactobacillus), ndaj në etiketa mund të shfaqen emërtime të vjetra dhe të reja për të njëjtat mikroorganizma. Në produkte, këto kultura paraqiten si pluhur i liofilizuar në kapsula, qese pluhuri ose tableta, shpesh të kombinuara me prebiotikë ose me shtame të tjera bakteriale. Në kozmetikë, termi “Lactobacillus” mund të shfaqet edhe si pjesë e fermentimeve ose filtrateve të fermentimit (INCI), ku materiali nuk është domosdoshmërisht kulturë e gjallë. Për shkak se “Lactobacillus” është një emërtim i gjerë në nivel gjinie, cilësia dhe karakteristikat e përbërësit varen nga specia dhe shtami i deklaruar në etiketë.

1 pretendim

Enzimë që ndihmon në tretjen e laktozës nga qumështi.

0 pretendime

Likopeni është një karotenoid (pigment natyror lipofil) me ngjyrë të kuqe, i pranishëm në domate dhe në fruta e perime të tjera të kuqe. Kimikisht është një hidrokarbur tetraterpenik (C40H56) me shumë lidhje dyfishe, që gjendet si izomerë all‑trans dhe cis. Në suplemente përdoret si likopen i izoluar ose si oleorezinë/ekstrakt domateje i standardizuar, shpesh i formuluar në softgel me vajra për ta mbajtur të tretshëm. Në etiketim mund të shfaqet edhe si “E160d” kur përdoret si ngjyrues ushqimor. Në kozmetikë përdoret në formula lipofile si serumë ose kremra, zakonisht i inkapsuluar ose i shpërndarë në fazën vajore për stabilitet dhe ngjyrë. Burimet industriale përfshijnë ekstraktin nga domatja dhe, në disa produkte, likopen të prodhuar nga mikroorganizma ose në forma të stabilizuara (p.sh. beadlets).

0 pretendime

Lulepasioni është emri i zakonshëm për Passiflora incarnata L., një bimë ngjitëse nga familja Passifloraceae, ku në suplemente përdoren kryesisht pjesët ajrore (herba). Në etiketim mund të shfaqet si bar i tharë i bluar, si ekstrakt i thatë ose si tinkturë/ekstrakt i lëngshëm, shpesh i përgatitur me përzierje ujë–etanol dhe i shprehur me raport ekstrakti (p.sh. DER) ose me ekuivalent bime të thatë. Përbërja e ekstrakteve ndryshon sipas pjesës së bimës dhe metodës së nxjerrjes, ndaj produktet mund të standardizohen sipas parametrave të prodhuesit. Në kozmetikë përdoret si ekstrakt bimor me emërtim INCI, zakonisht në formula ujore ose hidroglikolike për produkte të fytyrës, trupit dhe flokëve. Mund të gjendet edhe si ekstrakt i frutit ose i lules, varësisht nga profili i formulës dhe deklarimi INCI. Në praktikë paraqitet si kapsulë, tabletë, pluhur për çaj, ose si pikatore për përdorim oral, si dhe si përbërës në kremra, serume dhe shampo.

0 pretendime

Luleradhiqja - Dandelion (Taraxacum officinale) është një bimë barishtore shumëvjeçare e familjes Asteraceae, e njohur gjerësisht në Europë dhe më tej. Në suplemente përdoret zakonisht si ekstrakt bimor nga rrënja dhe/ose gjethet, i paraqitur si pluhur, kapsulë, tabletë ose tretësirë, me specifikime që ndryshojnë sipas pjesës së bimës dhe metodës së ekstraktimit. Në kozmetikë shfaqet si përbërës me emër INCI, më shpesh “Taraxacum Officinale Extract”, si edhe variante më të detajuara sipas pjesës së bimës (p.sh. ekstrakt nga rrënja ose nga pjesët ajrore). Ekstraktet mund të jenë ujore, glicerinike ose hidroalkoolike dhe përdoren në formula si serume, kremra, tonikë dhe produkte për kujdesin e skalpit. Përbërja natyrore e luleradhiqes përfshin një përzierje kompleksesh bimore si polifenole dhe laktona seskviterpenike, të cilat ndryshojnë sipas origjinës dhe standardizimit. Në etiketim, emërtimi shpesh shoqërohet me emrin latin të bimës për të saktësuar identitetin botanik.

10 pretendime

Mineral i përfshirë në mbi 300 reaksione enzimatike; mbështet energjinë, muskujt dhe sistemin nervor.

0 pretendime

Maka është rrënja/hipokotili i tharë i bimës andine Lepidium meyenii (Brassicaceae), e njohur si një kulturë ushqimore e zonave të larta të Perusë. Në suplemente paraqitet më shpesh si pluhur i rrënjës së plotë, si pluhur i “gelatinizuar” (i përpunuar me nxehtësi dhe presion për të ndryshuar fraksionin e niseshtesë) ose si ekstrakt i përqendruar, ndonjëherë i standardizuar sipas grupeve të përbërësve natyrorë. Lënda e parë mund të vijë nga varietete të ndryshme ngjyrash (p.sh. e verdhë, e kuqe, e zezë), të cilat në treg shpesh shënohen në etiketë si pjesë e identitetit të produktit. Përbërja e saj përfshin karbohidrate, fibra dhe komponime karakteristike të kësaj bime, si glukozinolate dhe macamides, të cilat mund të ndryshojnë sipas origjinës dhe përpunimit. Në produkte përdoret në kapsula, tableta, pluhur për përzierje në pije ose në formula të kombinuara me ekstrakte të tjera bimore. Në BE, Lepidium meyenii është listuar në Katalogun e Statusit të Uuselintarqimeve si ushqim i përdorur në mënyrë të konsiderueshme para 15 majit 1997, prandaj zakonisht nuk klasifikohet si uuselintarqim.

4 pretendime

Mineral gjurmë antioksidant; mbështet kockat dhe indin lidhor.

2 pretendime

Hormon natyral i prodhuar nga gjëndra pineale; rregullon ciklin gjumë-zgjim.

0 pretendime

N-acetilcisteina (NAC) është derivat i aminoacidit L-cisteinë, ku grupi amino është acetiluar; në etiketim mund të shfaqet edhe si N-acetyl-L-cysteine ose acetylcysteine. Është një përbërës i vogël organosulfurik, i tretshëm në ujë, që lidhet kimikisht me cisteinën e pranishme natyrshëm në proteina dhe në metabolizmin njerëzor. Në suplemente ushqimore zakonisht paraqitet si pluhur ose kapsula/tableta me NAC të pastër, ndonjëherë në kombinime me aminoacide të tjera. Në kozmetikë mund të gjendet si përbërës me emërtimin INCI “Acetyl Cysteine”, i përdorur në formula ujore si serumë ose produkte për kujdesin e lëkurës. Si lëndë e parë, NAC identifikohet shpesh me emrin kimik “acetylcysteine” dhe me numra standardë si CAS, ndërsa cilësia mund të variojë sipas pastërtisë dhe formës së furnizimit.

6 pretendime

Vitaminë B e nevojshme për metabolizmin e energjisë dhe shëndetin e lëkurës.

3 pretendime

3 pretendime

Makronutrient thelbësor për ndërtimin dhe ruajtjen e masës muskulore dhe kockave.

9 pretendime

Vitaminë B që ndihmon në metabolizmin e energjisë dhe mbron qelizat nga stresi oksidativ.

6 pretendime

Mineral antioksidant; mbështet imunitetin dhe shëndetin e flokëve dhe thonjve.

0 pretendime

Kurkuma është rizoma e tharë e Curcuma longa L. (familja Zingiberaceae), e njohur për ngjyrën e saj të verdhë-portokalli dhe aromën karakteristike. Në produkte ushqimore dhe suplemente përdoret si pluhur i rizomës ose si ekstrakt i standardizuar në kurkuminoide, ku përbërësi kryesor është kurkumina; në etiketim mund të shfaqet edhe si “curcumin”. Në ushqime mund të gjendet edhe si ngjyrues ushqimor me emërtimin E 100. Në kozmetikë përdoret si lëndë bimore e bluar ose si ekstrakt i rizomës, zakonisht në baza ujore, glicerinike ose vajore, dhe mund të jetë pjesë e formulave si maska, serume, kremra ose pastrues. Për shkak të pigmentit intensiv, formulimet shpesh synojnë stabilitetin e ngjyrës dhe minimizimin e njollosjes në tekstile. Në treg gjenden edhe forma të përqendruara të ekstraktit në pluhur për kapsula, tableta ose përzierje pluhurash.

0 pretendime

Tërfili i kuq (Trifolium pratense L.) është një bimë barishtore e familjes së bishtajoreve (Fabaceae), me lule rozë të mbledhura në koka lulesh. Në suplemente përdoret zakonisht si ekstrakt bimor nga majat e lulëzuara ose nga lulet, shpesh i standardizuar për përmbajtjen e izoflavoneve (p.sh. biochanin A, formononetin, daidzein, genistein). Ekstraktet gjenden në kapsula, tableta, pluhur ose pika, dhe në etiketim mund të shfaqen si “Trifolium pratense extract” ose si ekstrakt i lules/gjetheve. Në kozmetikë përdoret si ekstrakt i lules ose i gjetheve, i deklaruar me emrin INCI, dhe mund të jetë në bazë ujore, glicerinike ose hidroalkoolike. Në formulime topike shfaqet në serume, kremra dhe produkte për lëkurën ose skalpin, zakonisht si pjesë e përzierjeve botanike. Përbërja e ekstraktit ndryshon sipas pjesës së bimës, metodës së nxjerrjes dhe standardizimit.

4 pretendime

Vitaminë B e tretshme në ujë; mbështet metabolizmin e energjisë dhe sistemin nervor.

0 pretendime

Trëndafili i egër (Rosa canina) është një specie trëndafili e egër; në produkte përdoret kryesisht fruti i tij, i njohur si “hip” (fruti i trëndafilit), si edhe farat. Në suplemente gjendet si pluhur fruti i tharë, si ekstrakt i frutit (p.sh. raporte ekstraktimi si 4:1) ose si ekstrakt i standardizuar, zakonisht në kapsula, tableta, pluhur ose në përzierje me përbërës të tjerë bimorë. Në kozmetikë shfaqet në listën INCI si Rosa Canina Fruit Extract, Rosa Canina Fruit Oil ose Rosa Canina Seed Oil, ku përdoret në formula si vajra, serume, kremra dhe balsame. Lënda e parë mund të jetë e përftuar me tretës si glicerinë ose glikole (për ekstrakte), ose me shtypje/ekstraktim për vajrat nga fruti/farat. Në etiketim mund të haset edhe si “rosehip” ose “dog rose”, duke iu referuar të njëjtës specie botanike.

0 pretendime

Tribulus terrestris është një bimë barishtore e familjes Zygophyllaceae, e njohur në literaturë botanike si “puncture vine”, me pjesë të përdorura në produkte që përfshijnë frutin, pjesët ajrore dhe rrënjën. Në suplemente ushqimore zakonisht gjendet si pluhur bime ose si ekstrakt i thatë, shpesh i standardizuar për përmbajtje saponinash steroidale (p.sh. furostanol glycosides) dhe ndonjëherë i deklaruar me përqindje të protodioscin-it, në varësi të pjesës së bimës dhe origjinës. Përbërja kimike e ekstrakteve mund të ndryshojë ndjeshëm sipas “chemotype”-it, metodës së ekstraktimit dhe standardizimit, ndaj në etiketë mund të shfaqen raporte ekstrakti (p.sh. DER) ose përqindje të fraksioneve. Në kozmetikë mund të haset si ekstrakt bimore për përdorim topik, i listuar me emërtim INCI sipas pjesës së bimës (p.sh. ekstrakt rrënje ose ekstrakt frut/kërcell). Në formulime, zakonisht kombinohet me ekstrakte të tjera botanike dhe bartës si maltodekstrina, ndërsa në produkte topike mund të jetë pjesë e serumeve, kremrave ose tonikëve me ekstrakte bimore.

0 pretendime

Vaji i farës së kungullit është një vaj bimor i përftuar nga farat e Cucurbita pepo, zakonisht me presim të ftohtë ose me presim pas pjekjes së farave, në varësi të traditës së prodhimit. Ai është një përzierje natyrale trigliceridesh me përmbajtje të lartë të acideve yndyrore të pangopura, ku zakonisht mbizotërojnë acidi linoleik dhe acidi oleik, së bashku me fraksione të vogla përbërësish të pashaponifikueshëm. Në suplemente ushqimore gjendet si vaj i pastër në kapsula të buta, ose si pjesë e formulave me vajra të tjerë bimore. Në kozmetikë përdoret si vaj emolient në serume, kremra dhe produkte për trupin, shpesh i rafinuar për stabilitet dhe aromë më neutrale. Në listat e përbërësve kozmetikë shfaqet zakonisht me emrin INCI “Cucurbita Pepo Seed Oil”. Ngjyra mund të variojë nga e verdhë e artë deri në jeshile e errët, në varësi të lëndës së parë dhe metodës së përpunimit.

0 pretendime

Vaji i krillit është një vaj detar i përftuar nga krilli antarktik (Euphausia superba), një krustace i vogël planktonik. Në suplemente ushqimore ai përdoret si burim i acideve yndyrore omega-3 me zinxhir të gjatë, kryesisht EPA dhe DHA, të cilat në krill gjenden shpesh të lidhura me fosfolipide, krahas një pjese trigliceridesh. Produktet në treg zakonisht standardizohen për përmbajtjen e EPA+DHA dhe paraqiten si kapsula të buta, më rrallë si vaj i lëngshëm. Për shkak të origjinës shtazore, profili i përbërjes mund të ndryshojë sipas metodës së nxjerrjes dhe pastrimit. Në formulime, vaji i krillit mund të kombinohet me antioksidantë të shtuar për stabilitet oksidativ dhe me vajra të tjerë detarë.

0 pretendime

Valeriana (Valeriana officinalis L.) është një bimë barishtore shumëvjeçare; në produkte përdoret kryesisht rrënja dhe rizoma e tharë, e njohur në etiketim si “valerian root” ose Valerianae radix. Lënda bimore përpunohet zakonisht si pluhur i rrënjës, si ekstrakt i thatë ose ekstrakt hidroalkoolik, dhe mund të standardizohet sipas përbërësve karakteristikë si acidet valerenike. Në suplementet ushqimore gjendet shpesh në kapsula, tableta ose pika, vetëm ose në përzierje me ekstrakte të tjera bimore. Në kozmetikë mund të shfaqet si përbërës aromatik ose si ekstrakt bimor, me emërtim INCI të tipit Valeriana Officinalis Rhizome/Root Extract. Specia botanike dhe pjesa e përdorur janë të rëndësishme, sepse emri “valerian” mund të përdoret edhe për specie të tjera të gjinisë Valeriana.

15 pretendime

Vitamin C

6 pretendime

Vitaminë e tretshme në yndyrë; thelbësore për shikimin, imunitetin dhe lëkurën.

8 pretendime

10 pretendime

7 pretendime

Vitamina D3 (kolekalciferoli) është një vitaminë e tretshme në yndyrë, e pranishme natyrshëm në organizëm dhe në disa ushqime me origjinë shtazore. Në suplemente ushqimore përdoret zakonisht si kolekalciferol, i tretur në vaj dhe i dozuar në mikrogramë (µg) ose në njësi ndërkombëtare (IU), në kapsula të buta, pika ose tableta. Lënda e parë mund të vijë nga lanolina (yndyra e leshit të deles) ose nga burime vegane përmes fermentimit dhe më pas përpunimit. Në formulime kozmetike mund të shfaqet si përbërës në sasi të vogla, zakonisht i listuar në etiketë me emrin INCI “Cholecalciferol”. Si substancë, është një derivat i steroleve me strukturë lipofile, ndaj shpesh kombinohet me bartës vajorë për stabilitet dhe shpërndarje. Në produkte, emërtimi “D3” përdoret për ta dalluar nga vitamina D2 (ergokalciferoli), që është një formë tjetër e vitaminës D.

1 pretendim

Antioksidant i tretshëm në yndyrë që mbron qelizat nga dëmtimi oksidativ.

2 pretendime

Vitaminë e tretshme në yndyrë; thelbësore për mpiksjen e gjakut dhe shëndetin e kockave.

0 pretendime

Vitamina K2 është emri i një grupi formash të vitaminës K të quajtura menaquinone, me të njëjtin bërthamë 2-metil-1,4-naftokinonë dhe me zinxhir anësor izoprenoid me gjatësi të ndryshme. Ajo gjendet natyrshëm në disa ushqime të fermentuara dhe në produkte shtazore, ndërsa në organizëm një pjesë e vitaminës K mund të shndërrohet në forma të caktuara menaquinone. Në suplemente, vitamina K2 shfaqet më shpesh si menaquinone-7 (MK-7) ose menaquinone-4 (MK-4), zakonisht e tretur në vaj dhe e kapsuluar në softgel, ose e depozituar mbi mbartës si celuloza mikrokristaline për tableta dhe kapsula. Në etiketim mund të shkruhet si “menaquinone”, “MK-7” ose “MK-4”, dhe doza jepet zakonisht në mikrogramë. Në kozmetikë, vitamina K dhe derivatet e saj mund të përdoren në formula topike në përqendrime të ulëta, zakonisht në sisteme të tretshme në vaj ose të inkapsuluara. Si vitaminë e tretshme në yndyrë, ajo zakonisht formulohet së bashku me përbërës lipidikë për stabilitet dhe shpërndarje në produkt.

18 pretendime

Mineral thelbësor për imunitetin, shërimin e plagëve dhe shëndetin e lëkurës, flokëve e thonjve.